BAYBURT HAKKINDA GEREKLİ BİLGİLER

1. İLİN GENEL TANITIMI

           1.1. TARİHİ
Bayburt Kalesi Kitabelerinden, İlimizin yerleşiminin M.Ö. 3000 yıllarına kadar indiği ve Azziler döneminde kurulduğu anlaşılmaktadır.
IV. yüzyılda Perslerin egemenliğine geçen Bayburt, bir süre Roma daha sonra da Bizans İmparatorluğunun hakimiyetinde kaldı. Bayburt ve yöresi, Türklerin Anadolu’da ilk yerleştikleri bölgelerdendir. Tuğrul Bey’in Anadolu Seferi (1054) sırasında Bayburt, Selçuklu kuvvetlerinin hücumlarına maruz kaldı ise de fethedilemedi. Bu bölgedeki kesin Türk hakimiyeti Malazgirt Zaferinden sonra gerçekleşti.
Şehir 1072’den 1202’ye kadar bazen Saltukluların, bazen de Danişmendilerin hakimiyetinde kaldı. Daha sonra Eratnaoğulları, Akkoyunlular ve Safaviler’in elinde kalan Bayburt, 17 Ekim 1514’de ünlü Cihan Padişahı Yavuz Sultan Selim’in komutanlarından olan Bıyıklı Mehmet Paşa tarafından alınarak, Osmanlı Devletinin bir Beylerbeyi Merkezi haline getirilmiştir.Bu dönemde en parlak devrini yaşamıştır.
İlk kez 1828-1829 Osmanlı-Rus savaşında, daha sonra da 1878 ve 1916 yıllarında olmak üzere 3 kez Ruslar tarafından işgal edilen Bayburt, geniş ölçüde tahrip edilmiştir.
21 Şubat 1918’de Rus işgalinden ve Ermeni mezaliminden kurtarılan Bayburt; idari yönden 1927’ye kadar Erzurum’a, bu tarihten sonra da Gümüşhane’ye bağlanmış, 15.06.1989 tarihinde kabul edilen 3578 Sayılı Kanunla İl statüsüne kavuşturulmuştur.
Marco Polo Seyahatnamesinde, Bizans ve Osmanlı dönemine ait kaynaklar Bayburt Şehrine; başlangıçtan bu yana Payper, Babert, Paypert, Paipurthe, Papertum, Baybirt ve Bayburt isimlerinin verildiğini belgelemektedir. Evliya Çelebi ise, Seyahatnamesinde, Bayburt kelimesini “Zengin Yurdu” anlamında ifade etmiştir.

            1.2. COĞRAFİ  VE JEOLOJİK YAPISI :
Bayburt İli; 40 derece 37 dakika Kuzey Enlemi ile, 40 derece 45 dakika Doğu Boylamı, 39 derece 52 dakika Güney Enlemi ile 39 derece 37 dakika Batı Boylamları arasında yer alır.
Doğuda Erzurum, batıda Gümüşhane, kuzeyde Trabzon ve Rize, güneyde Erzincan illeri ile çevrili olan Bayburt, Anadolu’nun kuzeydoğusunda Çoruh Nehri kenarında ve denizden 1555 Mt. Yükseklikte kurulmuş, 3739 Km² yüzölçümüne sahip bir ildir. 3739 Km² yüzölçümüne sahip olan Bayburt İlinin 2669 Km²’sini Merkez İlçe, 517 Km²’sini Aydıntepe İlçesi ve 553 Km²’sini de Demirözü İlçesi teşkil etmektedir.
Bayburt’un Jeomorfolojik oluşumunu üçüncü zamandaki Alp Kıvrım Kuşağı belirlemiştir. Kelkit vadisi boyunca uzanan 750 Km.lik fay hattı Bayburt’u da içine almaktadır.
Kuzeyde; Soğanlı Dağı (3336 mt.), Yamanlı Dağı (2829 m), Kemer Dağı (2850 m). Doğuda; Kırklar Dağı (3859 mt.) ve Çoruh Dağları, Batıda; Gümüşhane ve Köse Dağları (2500 mt.). Güneyde; Otlukbeli-Sarıçiçek-Pulur-Divanyurdu ve Coşan Dağları ile Kop Dağları (2600 Mt.) en önemli yükseltilerdir.
Bayburt Ovası : Yaklaşık 900 Km² genişliğindeki Bayburt Ovası, Çoruh Nehri ile Mam (Değirmencik) Suyunun çizdiği yay arasında, dağlardan inen yan derelerin taşıdığı alüvyonlarla örtülmüştür.
Mormuç Düzlüğü : Bayburt Ovasının bir devamı olup, kuzeydoğu-güneybatı doğrultusunda yaklaşık 20 Km boyunca uzanır. Bataklıklar bu kesimde yer almaktadır.
Aydıntepe (Hart) Ovası : Mormuç Düzlüğünün kuzeybatıdaki devamı olan bu ova Çoruh Nehri ve kolları tarafından sulanmaktadır.Yörede yer alan; Soğanlı, Yamanlı, Vavuk, Çoruh, Sultan Murat, Yazyurdu, Yoncalı, Dumlu, Otlukbeli, Yaylapınar ve Kop isimleriyle anılan diğer yaylalar genelde küçüktür.
Aşırı eğim nedeniyle şiddetli olarak devam eden erozyon üst toprak  örtüsünü  nehirlere taşımış ve toprakları humus bakımından fakirleştirmiştir. Doğal örtü, mevsimlik step örtüsü karakterinde olduğundan toprakların organik maddesi azdır. Özellikle Çoruh Nehri ve kollarının suladığı sahalardaki geniş düzlükler ise verimli topraklarla kaplıdır. Bu topraklar havzanın en önemli ve en verimli bölgeleridir.

İKLİM ÖZELLİKLERİ :
Bayburt’ta Doğu Karadeniz iklimi ile Doğu Anadolu iklimi arasında, karasal özellikleri ağır basan  bir  geçiş  iklimi hüküm sürmektedir. Kuzeyde uzanan Karadeniz Sıra Dağları, Karadeniz iklim etkilerinin bölgeye sarkmasını engellemektedir. Bu nedenle bölgede Doğu Anadolu’nun karasal ikliminin etkileri egemendir.
Ancak; gerek ortalama yükseltinin azlığı, gerekse vadiler sisteminin oluşturduğu “Mikro klima” sayesinde Doğu Anadolu’ya göre iklimi yumuşaktır. Denizden ortalama yüksekliği 1555 mt. olan Bayburt’ta, ortalama yağış miktarı yılda metrekareye 350 mm düşmektedir.
  İDARİ YAPI VE NÜFUS      
Cumhuriyet Döneminin ilk nüfus sayımı olan 1927 Genel Nüfus Sayımına göre İlimiz nüfusu 48.842’dir.
2007 yılında yapılan Genel Nüfus Sayımına göre ise , 81 Vilayetimiz içinde en az nüfuslu (76.609) ilimizdir. 2000 yılı nüfus verilerine göre İlimizin genel nüfusu 97.358 iken 2007 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfus 76.609 a kadar gerilemiştir.Buna göre 7 yıllık süre içerisinde % 21 e varan 20.749 kişilik bir nüfus gerilemesi olmuştur. 1927 yılında Km² düşen fert sayısı 13 iken, bu   sayı 1997’de 36’ya ulaşmış , 2000 nüfus sayımında km2 ye ortalama 26 insan düşerken 2007 nüfus sayımına göre bu rakam 20 kişiye  kadar gerilemiştir.  .